@misc{Kyyanovska_Luba_Operas_2023,
 author={Kyyanovska, Luba},
 abstract={Do krzewienia pamięci historycznej lub przedstawienia mitu narodowego opera jak najbardziej się nadawała. Romantyzm to epoka kształtowania tożsamości narodowych wielu krajów europejskich. Głównym zadaniem opery w tym czasie był powrót do narodowej mitologii i historii. Przedmiotem rozważań w niniejszym artykule są opery Mykoły Łysenki (Миколa Лисенкo, 1842–1912), założyciela ukraińskiej szkoły kompozytorskiej. Dzieła te, prawie nieznane w Polsce, reprezentują interesujące ujęcie zasad romantycznej estetyki operowej. Opierają się na wątkach ludowo-mitologicznych i historycznych, typowych dla wielu słowiańskich szkół kompozytorskich. W pracy zostało uwzględnione miejsce Mykoły Łysenki w gronie przedstawicieli opery słowiańskiej. Główny akcent położony został na znaczeniu tej twórczości w aspekcie symbolu „ducha narodowego”, przejawiającego się w treści dzieła operowego poprzez wcielenie tradycji i mitów historycznych, zwyczajów, obrządków ludowych, etc. W pracy uwzględniono też porównanie dorobku operowego Łysenki z analogicznym gatunkiem opery narodowej w spuściźnie twórców innych słowiańskich szkół narodowych: w Polsce (Stanisław Moniuszko), Czechach (Bedřich Smetana, Antonin Dwořak) oraz Rosji (przedstawiciele „Potężnej Gromadki”, głównie Modest Musorgski, Aleksandr Borodin oraz Mikołaj Rimski-Korsakow). Zwrócono uwagę na szereg cech wspólnych, łączących większość kompozytorów słowiańskich szkół operowych, do których należy: — synteza „ogólnoeuropejskiego warsztatu” kompozytorskiego z tradycję narodową; — wyjątkowa różnorodność tematów i gatunków związanych z wątkami narodowymi (często o zabarwieniu ludowym, ujmującym owe tematy różnorodnie, z zastosowaniem najszerszego spektrum odmian i modeli gatunków operowych); — zespolenie wątków ludowych z ogólnie przyjętymi formami i środkami wyrazu ówczesnej muzyki profesjonalnej, panującymi w ramach stylu romantycznego i tendencji postromantycznych.},
 type={artykuł},
 publisher={Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie},
 title={Operas by Mykola Lysenko in the Context of Romantic Slavic Schools of the 19th Century},
 address={Częstochowa},
 year={2023},
 language={eng},
 keywords={opera narodowa, kultura słowiańska, romantyzm, Mikołaj Łysenko, osobowość pasjonarna},
}