@misc{Woźniczka_Maciej_Filozofia_2025,
 author={Woźniczka, Maciej},
 abstract={Filozofia przyrody to jedna z podstawowych dziedzin refleksji Władysława Biegańskiego. Ze względu na jej dziejowe uwarunkowania ważny kontekst stanowi również klimat naukowy epoki. Za szczególnie istotne uznano przedstawienie teoriopoznawczych wyznaczników filozofii przyrody. Podkreślono także znaczenie silnych w tym okresie wzajemnych oddziaływań między naukami szczegółowymi a filozofią oraz fakt, że trudności związane z reprezentacjonistyczną teorią poznania skłoniły Biegańskiego do opracowania koncepcji prewidyzmu. W dalszej części tekstu został omówiony wpływ osiągnięć nauk przyrodoznawczych na zmiany w pojmowaniu filozofii. Biegański przeciwstawiał dotychczasową, spekulatywną orientację przyrodoznawstwa konwencji naturalistycznej. Przedstawiono również wcale nie oczywiste stanowisko filozofujących przyrodników wobec stosowanych uzasadnień metafizycznych, a także doktrynę prewidyzmu, będącą teoriopoznawczą propozycją Biegańskiego. W kolejnej części tekstu wskazano konsekwencje proponowanych rozwiązań dla koncepcji prawdy naukowej. Omówiono też dyskusję Biegańskiego dotyczącą pragmatystycznej i prewidystycznej koncepcji prawdy. Końcowa część tekstu poświęcona została przedstawieniu koncepcji prewidystycznej, ze szczególnym uwzględnieniem dynamicznej koncepcji nauki i głównych jej właściwości. W analizie propozycji metodologicznych Biegańskiego zwrócono uwagę na relację między interpretacjami przyczynowymi a celowościowymi.},
 type={artykuł},
 publisher={Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie},
 title={Filozofia przyrody Władysława Biegańskiego (1857–1917)},
 address={Częstochowa},
 year={2025},
 language={pol},
 keywords={filozofia przyrody, teoria poznania, metodologia nauk przyrodniczych, prewidyzm},
}