@misc{Jackiewicz_Andrzej_Hiszpańskie_2025, author={Jackiewicz, Andrzej}, abstract={Artykuł analizuje hiszpański system subwencji wyborczych jako kluczowy element finansowania partii politycznych. System ten opiera się głównie na finansowaniu publicznym (80% wszystkich środków), a fundamentem prawnym subwencji wyborczych jest ustawa organiczna o reżimie wyborczym. Subwencje przyznawane są w oparciu o liczbę uzyskanych mandatów oraz głosów w wyborach do obu izb Kortezów Generalnych. System przewiduje także specjalną subwencję na komunikację z wyborcami (mailing) oraz mechanizmy zaliczkowe. Charakterystyczną cechą systemu jest jego degresywność, która teoretycznie ma wyrównywać szanse między partiami. W praktyce jednak system faworyzuje partie średnie i duże, utrudniając wejście na scenę polityczną nowym podmiotom. Kontrolę nad finansowaniem sprawuje głównie Trybunał Obrachunkowy. Pomimo kompleksowych regulacji i transparentności, system nie ustrzegł się przed skandalami finansowymi (np. afera Gürtel, Barcenas czy Koldo). Artykuł konkluduje, że choć hiszpański model stanowi interesujący przykład równoważenia interesów publicznych z potrzebami partii politycznych, wymaga reform w kierunku zapewnienia większej równości szans oraz skuteczniejszego nadzoru.}, type={rozdział}, publisher={Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie}, title={Hiszpańskie subwencje wyborcze: studium przypadku systemu, który potrzebuje reformy}, address={Częstochowa}, year={2025}, language={pol}, keywords={Hiszpania, prawo wyborcze, partie polityczne, subwencje wyborcze, finansowanie wyborów, Trybunał Obrachunkowy}, }