pol Częstochowa Zjawisko agresji jest fenomenem towarzyszącym człowiekowi na różnych etapach jego życia, szczególną jednak formę i rolę przybiera ono na etapie przedszkolnym, będąc z jednej strony przejawem braku umiejętnego radzenia sobie z sytuacjami trudnymi, z drugiej zaś strony tworząc okazję do umiejętnego pokierowania rozwojem emocjonalnym i społecznym dziecka. Celem prezentowanego artykułu jest przedstawienie analizy teoretyczno-empirycznej zjawiska agresji oraz sposobów przeciwdziałania i eliminowania zachowań agresywnych dzieci w wieku przedszkolnym. W części pierwszej przedstawiono analizę zagadnień teoretycznych związanych z agresją dziecka, zaś w części empirycznej zaprezentowano założenia metodologiczne oraz wyniki badań. W badaniach posłużono się metodą analizy dokumentów zastanych, desk-research oraz analizą logiczną. Przedmiotem analiz uczyniono wyniki ewaluacji zewnętrznej placówek przedszkolnych, przeprowadzonej na terenie całej Polski. Podjęto próbę odpowiedzi na następujące pytania badawcze: Jakie sposoby wykorzystywane są przez nauczycieli, aby zapobiegać zachowaniom agresywnym? Jak nauczyciele reagują na zachowania agresywne dzieci? Wyniki badań wskazują, iż w przedszkolach największy nacisk kładzie się na wzmacnianie pożądanych zachowań dzieci. Nauczyciele mają jednak problem z umiejętnym reagowaniem na zachowania agresywne dzieci. Uzyskane wyniki stanowią przyczynek do modernizacji sposobów kształcenia i dokształcania nauczycieli przedszkoli, tak aby czuli się oni pewni swoich umiejętności i działań w zakresie reagowania na zachowania agresywne dzieci. Zachowania agresywne dzieci w wieku przedszkolnym stanowią ważki problem badawczy oraz wychowawczy, umiejętne przeciwdziałanie oraz reagowanie na nie jest decydujące dla rozwoju emocjonalnego i społecznego dziecka. Pismo recenzowane Nr 6 CC BY 3.0 PL artykuł Edukacyjna Analiza Transakcyjna ISSN 2299-7466 application/pdf Wydawnictwo im. Stanisława Podobińskiego Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego im. Jana Długosza w Częstochowie Marzec, Bożena Biblioteka Główna Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego im. Jana Długosza w Częstochowie Działania i reakcje nauczyciela na zachowania agresywne dzieci w wieku przedszkolnym Wójcik, Katarzyna agresja przedszkole dziecko w wieku przedszkolnym reagowanie s. 255-266 przeciwdziałanie 2017 Teacher’s Actions and Reactions to Aggressive Behaviours of Children at Pre-school Age nauczyciel Wydawnictwo im. Stanisława Podobińskiego Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie