artykuł “Kumoterki”, tradition, sport and cultural heritage Sport i Turystyka. Środkowoeuropejskie Czasopismo Naukowe “Kumoterki”, tradition, sport and cultural heritage eng eng ISSN 2545-3211 ISSN 2545-3211 Issue 1 article tradycja 2021 e-ISSN 2657-4322 e-ISSN 2657-4322 2021 Peer reviewed Częstochowa Częstochowa Pismo recenzowane Sport and Tourism. Central European Journal kumoterki application/pdf application/pdf Vol. 4 s. 75-86 Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna, (ISSN 1895-8680) Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego im. Jana Długosza w Częstochowie T. 4 wyścigi sań sport Research Papers of the Jan Dlugosz University of Częstochowa. Physical Culture Studies and Research (ISSN 1895-8680) Jan Długosz University in Czestochowa Publishing House of the Jan Długosz University in Czestochowa Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego im. Jana Długosza w Częstochowie Sport and Tourism. Central European Journal Podhale Baraniak, Maciej Baraniak, Maciej pp. 75-86 W gwarze podhalańskiej słowo „kumoterki” oznacza małe, dwuosobowe sanki tradycyjnie zaprzężone w jednego konia. Pochodzi ono od słowa „kumotrzy”, czyli rodzice chrzestni, którzy takimi właśnie saniami zawozili nowo narodzone dziecko do chrztu. Kumoterki, używane przez górali już w XIX w., były arcydziełem sztuki snycerskiej. Wiele uwagi poświęcono precyzji wykonania, wyboru materiału oraz ornamentyce. Początkowo stanowiły podstawowy środek transportu w okresie zimowym. W okresie międzywojennym, ze względu na stopniowy rozwój motoryzacji, kumoterki utraciły swój użytkowy charakter i stały się pojazdem wyścigowym.Pierwsze wyścigi kumoterek miały miejsce w Zakopanem w 1929 r. Były one corocznym wydarzeniem aż do 1939 r. Po II wojnie światowej wyścigi kumoterek zostały reaktywowane w 1962 r. w Zakopanem, a po kilku latach przerwy w 1972 r. w Bukowinie Tatrzańskiej. W latach 70. XX w. wyścigi kumoterek traktowano bardziej jako wydarzenia towarzyskie i zabawę ludową niż zawody sportowe. Konie, które w tamtym czasie brały udział w wyścigach, wykorzystywano do codziennej pracy na roli i nie były specjalnie przygotowywane do zawodów. Sytuacja zmieniła się diametralnie z początkiem lat dziewięćdziesiątych, po sprowadzeniu na Podhale koni sportowych. Od tamtej pory wyścigi kumoterek przybrały formę typowych zawodów sportowych, starsi górale zaczęli rezygnować z konkurencji szybkościowych, pozostawiając miejsce młodym zawodnikom. Rywalizacja sportowa oraz chęć osiągnięcia najlepszego czasu przejazdu wyparła element zabawowo-towarzyski tej imprezy. Main Library of the Jan Dlugosz University in Czestochowa Nr 1 Biblioteka Uniwersytecka Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego im. Jana Długosza w Częstochowie