środowisko życia Tatarczuk, Józef application/pdf Częstochowa Pismo recenzowane application/pdf Biblioteka Uniwersytecka Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie dojrzewanie eng BMI e-ISSN 2657-4322 The menarcheal age of school-aged female athletes in the light of their social and environmental background The menarcheal age of school-aged female athletes in the light of their social and environmental background Sport i Turystyka. Środkowoeuropejskie Czasopismo Naukowe Jan Dlugosz University Publishing House T. 6 Nr 2 ISSN 2545-3211 Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie 2023 Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie Celem pracy było przedstawienie wieku menarche dziewcząt pochodzących z różnych rodzin, środowisk i warstw społecznych oraz w odniesieniu do wielkości wskaźnika BMI. Badaniami objęto 119 dziewcząt (w wieku 16–19 lat) uczących się w szkołach sportowych. Za pomocą kwestionariusza ankiety zebrano dane dotyczące wieku menarche, wielkości środowiska zamieszkania, wykształcenia i charakteru pracy rodziców, pochodzenia społecznego i inne. Zmierzono wysokośći masę ciała dziewcząt i na ich podstawie obliczono BMI. Istotność różnic oceniono za pomocą jednoczynnikowej analizy wariancji ANOVA, testu Najmniejszych Istotnych Różnic Fishera oraz testu t-Studenta. Obliczono współczynnik korelacji rang Spearmana i przeprowadzono analizę korespondencji pomiędzy wiekiem menarche a pozostałymi badanymi zmiennymi. Na podstawie przeprowadzonych analiz i otrzymanych wyników można stwierdzić, że średni wiek menarche badanych dziewcząt nie różnił się istotnie od wieku menarche populacji ogólnej zamieszkującej zachodnią Polskę. Dziewczęta z miast, w których mieszka 100 tys. i więcej ludzi, a także te, których rodzice mają wyższe lub średnie wykształcenie, dojrzewają wcześniej, natomiast dziewczęta z mniejszych miejscowości, jak i te, których rodzice mają tylko wykształcenie podstawowe, dojrzewają później. Dziewczęta z nadwagą lub otyłością dojrzewają wcześniej niż dziewczęta o prawidłowej masie ciała i niedowadze. artykuł s. 77-94 Wandycz, Artur zawodniczki