T. 6 Gimnazjum Wołyńskie Sport i Turystyka. Środkowoeuropejskie Czasopismo Naukowe application/pdf application/pdf Jan Dlugosz University Publishing House s. 11-27 higiena szkolna e-ISSN 2657-4322 pol Physical education and school hygiene in the Volhynian Gymnasium (1805–1833) artykuł Physical education and school hygiene in the Volhynian Gymnasium (1805–1833) wychowanie fizyczne Tarkowski, Paweł Celem artykułu jest przybliżenie założeń w zakresie wychowania fizycznego, edukacji i opieki zdrowotnej realizowanych w Gimnazjum Wołyńskim w Krzemieńcu. Szkoła, założona z inicjatywy Tadeusza Czackiego, funkcjonowała w latach 1805–1833. Była modelową placówką, w której kształcenie młodzieży odbywało się według najnowszych wzorów oświatowych epoki. W części dotyczącej zagadnień związanych z wychowaniem fizycznym oraz zdrowotnym swoje odzwierciedlenie w programie znalazły również propozycje Komisji Edukacji Narodowej. W Gimnazjum Wołyńskim szczególnie nobilitowane zostało wychowanie fizyczne, którego wartość została zrównana z innymi przedmiotami. Uczniowie obowiązkowo brali udział w zajęciach ruchowych, których stałymi elementami były: biegi, fechtunek na kije oraz pływanie. Ponadto organizowano zajęcia dodatkowe z jazdy konnej, szermierki oraz tańca. W szkolnym programie nauczania znalazło się miejsce dla kursu higieny, a uczniów objęto szeroko zakrojoną opieką medyczną. Byli edukowani na temat zdrowia i higieny osobistej, mieli również zapewnioną opiekę lekarską w szkole i w domu. Konsekwentnie realizowany program sprawił, że krzemieniecka szkoła była placówką wyróżniającą się w ogólnym systemie szkolnictwa, w której kształcenie umysłowe zsynchronizowano z kształceniem sprawności fizycznej oraz budową postaw prosomatycznych. Wychowanie fizyczne i higiena szkolna w Gimnazjum Wołyńskim (1805–1833) 2023 Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego im. Jana Długosza w Częstochowie ISSN 2545-3211 XIX wiek nr 1 Pismo recenzowane Częstochowa edukacja zdrowotna Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego im. Jana Długosza w Częstochowie Biblioteka Uniwersytecka Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego im. Jana Długosza w Częstochowie