artykuł analiza transakcyjna 2025 Pismo recenzowane ISSN 2299-7466 Agency and community orientation and social participation of young people aged 14 to 19 – research report Częstochowa s. 99-115 Halista-Telus, Edyta Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie partycypacja społeczna CC BY T. 14 Edukacyjna Analiza Transakcyjna orientacja sprawcza orientacja wspólnotowa Celem artykułu jest przedstawienie wyników badań diagnozujących orientacje sprawcze i wspólnotowe młodych uczniów w wieku 14–19 lat w odniesieniu do partycypacji społecznej młodzieży w działaniach podejmowanych na rzecz ich społeczności. Zaangażowanie i aktywność społeczna członków danej społeczności są jednym z czynników warunkujących jej rozwój. Prezentowane wyniki badań stanowią próbę zbadania znaczenia poczucia sprawstwa dla świadomego, odpowiedzialnego angażowania się w działania i partycypację społeczną wśród uczniów wybranych szkół średnich w średniej wielkości mieście. Przyjęto założenie, że wymiar sprawczości (działania lub ich braku) jako wpływu osoby na wydarzenia może być istotnym aspektem budowania własnego obrazu siebie, postrzegania swojej roli w otaczającym świecie, motywacji do podejmowania określonych działań, ale także rozumienia i interpretowania świata oraz zachodzących w nim zjawisk. Ostatecznie poruszona problematyka wydaje się istotna ze względu na społeczne konsekwencje kształtowania lub niekształtowania przekonania o możliwości konstruowania własnej biografii, jak również przekonania o możliwości wpływania na otaczającą rzeczywistość. Wyniki można też odnieść do teorii analizy transakcyjnej Erica Berne’a, w której stan ego Dorosłego umożliwia świadomą, racjonalną ocenę sytuacji i aktywność społeczną, co może przyczynić się do lepszego zrozumienia mechanizmów budowania zaangażowania i odpowiedzialności społecznej wśród młodzieży. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie application/pdf działanie społeczne application/pdf eng odpowiedzialność Zychowicz, Iwona Biblioteka Uniwersytecka Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie