Częstochowa-Humań-Poznań ISBN 978-83-947379-2-4 application/pdf Europa Środkowa i Wschodnia w refleksjach humanistów Wśród wielu zakonów, jakie najwcześniej pojawiły się na ziemiach Królestwa Polskiego, był Zakon Kanoników Regularnych Laterańskich. Pierwsze klasztory powstały w XI–XII w. w trzech wielkich dzielnicach kraju (Śląsk, Mazowsze i Wielkopolska). W XV w. kanonicy regularni przybyli do stołecznego Królestwa, a ściśle na podkrakowski Kazimierz. Prepozytura Bożego Ciała, którą zakonnicy objęli wówczas z nadania pary królewskiej Jadwigi i Władysława Jagiełły, dała początek licznym klasztorom i domom zakonnym w pozostałych dzielnicach kraju, a następnie także w Wielkim Księstwie Litewskim, złączonym z Koroną unią personalną na mocy aktu wydanego w Lublinie w 1569 r. Rozsiane klasztory kanonickie na Litwie (Wilno, Krzemienica, Widze, Bychów, Słonim, Ozierany, Karpiłówka, Żurawicze) po trzecim rozbiorze utworzyły samodzielną prowincję litewsko-rosyjską św. Michała Archanioła. Kanonicy regularni zasłynęli tam jako budowniczy, mecenasi kultury, fundatorzy szkół, mistrzowie uniwersyteccy, gorący patrioci. Prowincja uległa rozwiązaniu w 1864 r. w odwecie Rosjan za udział zakonników w powstaniu styczniowym. kanonicy regularni laterańscy The Canons Regular of the Lateran on the Polish-Ruthenian – from the Monastery to the Province Kopera, Łukasz S. Rozdroża prowincja litewsko-rosyjska św. Michała Archanioła Kanonicy regularni laterańscy na pograniczu polsko-ruskim – od klasztoru do prowincji Polskie Towarzystwo Historyczne. Oddział w Częstochowie pol rozdział Praca opublikowana na podstawie licencji udzielonej przez Redaktorów Biblioteka Uniwersytecka Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie Pismo recenzowane 2016 Polskie Towarzystwo Historyczne. Oddział w Częstochowie T. 3 prepozytura s. 133-148