Ta rozprawa bada, w jaki sposób polscy uczący się języka angielskiego (PLE) oraz brytyjscy rodzimi użytkownicy angielskiego (BNS) postrzegają właściwości (cechy) wyrażane przez prototypowe użycia czasu Present Perfect (PrP). PrP potraktowano jako mający trzy prototypowe użycia: uniwersalne (,,I have lived here for a long time"), doświadczeniowe (,,I have been to Greece") oraz rezultatywne (,,I have done my homework"). Uczestników zapytano, czy dostrzegają właściwości wyrażane przez te trzy użycia PrP. Zrealizowano dwa nurty badań: przeprowadzono Kwestionariusz percepcji oraz analizę podręczników wybranych spośród publikacji dopuszczonych przez Ministerstwo Edukacji Narodowej do użytku w szkołach podstawowych i średnich w Polsce. Kwestionariusz percepcji zastosowano wobec PLE (n = 119; poziomy B2-C2) oraz BNS (n = 40). Wyniki wykazały, że prototypowe użycia PrP są silnie powiązane z określonymi właściwościami: użycie uniwersalne - z niezakończonością i kontynuowalnością; rezultatywne - z niedawnością, rezultatywnością i aktualną relewancją; doświadczeniowe - z nieokreśloną liczbą oraz nieokreślonym czasem. Stwierdzono wpływ biegłości językowej na trafność percepcji: uczestnicy na poziomie B2 częściej charakteryzowali się niższą trafnością. Brytyjscy rodzimi użytkownicy osiągali wysoką trafność, lecz nierzadko byli przewyższani przez uczestników na poziomach C1 i C2. Analiza podręczników wykazała, że użycie uniwersalne PrP otrzymuje najmniej uwagi w porównaniu z pozostałymi oraz że bywa wprowadzane w późniejszych podręcznikach. Stwierdzono także, że PrP jest często przedstawiany jako mający pięć do siedmiu różnych użyć. Uzyskane wyniki wspierają traktowanie PrP jako posiadającego trzy prototypowe użycia. Potwierdzono sekwencję rozwojową polegającą na opanowaniu formy przed znaczeniem. U uczestników PLE na poziomie B2 stwierdzono problemy z użyciem uniwersalnym: preferencję stosowania Present Perfect Continuous zamiast PrP, błędne tłumaczenie na czas przeszły, a także niższą trafność w percepcji niezakończoności i kontynuowalności. Rosario, Matthew uniwersalne/rezulatywne/doświadczeniowe eng przyswajanie języka drugiego analiza podręczników polscy uczący się języka angielskiego The perception of the English present perfect in Polish learners of English as compared to British native speakers świadomość metajęzykowa użycia prototypowe rozprawa doktorska Biblioteka Uniwersytecka Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie rodowici użytkownicy brytyjskiej odmiany angielskiego Częstochowa percepcja 2025 Rozwadowska, Bożena. Promotor Praca opublikowana na podstawie licencji udzielonej przez Autora angielski czas Present Perfect 250 s. BUrps.304 Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie application/pdf