application/pdf ISSN 2956-7092 pol utopia agrarna Agrarian Utopias in the Works of Maria Rodziewiczówna natura wieś Nr 2 Biblioteka Uniwersytecka Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie Piechota, Dariusz Czytanie Dwudziestolecia Utopie agrarne w twórczości Marii Rodziewiczówny Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie Maria Rodziewiczówna mityzacja Pismo recenzowane 2025 s. 11-30 Artykuł podejmuje zagadnienie utopii agrarnych w twórczości Marii Rodziewiczówny, jednej z najpopularniejszych polskich autorek romansów. Jej długa aktywność zawodowa sytuuje ją na tle trzech epok literackich (pozytywizm, Młoda Polska, dwudziestolecie międzywojenne). W omawianiu utopii agrarnych autor skupia się na ich trzech komponentach: kreacji przestrzeni, czasu oraz relacji człowiek–natura. W powieściach zaliczanych do nurtu literatury popularnej Rodziewiczówna ukazuje życie na wsi położonej z dala od wielkich ośrodków przemysłowych. Akcja jej utworów rozgrywa się na przełomie XIX i XX wieku, a dzięki zabiegowi mityzacji czytelnik odnosi wrażenie, że ten utopijny świat stanowi dziewiętnastowieczną wersję baśni, w której istotnym komponentem stają się deskrypcje lokalnego świata fauny i flory. Autorka często odwołuje się do podań, legend i mitów, które również wywołują u czytelnika iluzję dawności. W utopiach agrarnych istotna jest konstrukcja czasu. U Rodziewiczówny czas cykliczny łączy się z porządkiem obrzędowo-liturgicznym. Mieszkańcy utopii żyją w harmonii ze światem przyrody, bliska jest im panteistyczna koncepcja natury, nawiązująca do myśli świętego Franciszka z Asyżu. W ostatniej części artykułu autor dostrzega potencjał w „zielonym czytaniu” powieści Rodziewiczówny, która już na przełomie XIX i XX wieku krytykowała hałas i zgiełk życia w wielkich metropoliach (często utożsamianych z degeneracją i demoralizacją) i zalecała zwrot w stronę natury i prostego życia. Pisarka wydaje się prekursorką współczesnej idei slow life. artykuł Częstochowa