Gry decyzyjne jako narzędzia wspomagania myślenia strategicznego i bezpieczeństwa artykuł Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie gry decyzyjne Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie myślenie strategiczne 2026 ISSN 2657-3342 Pismo recenzowane T. 18 Czichos, Aleksander pol application/pdf Biblioteka Uniwersytecka Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie Częstochowa bezpieczeństwo s. 59-93 Res Politicae Gry decyzyjne, niezależnie od ich charakteru, powinny być ukierunkowane na wspomaganie procesów decyzyjnych, na każdym etapie wypracowywania decyzji. Wieloletnie doświadczenia wykazały bowiem, że zarówno tradycyjne decyzyjne gry planszowe, jak i współczesne – komputerowe, efektywnie sprawdzają się w szkoleniu osób podejmujących ważne decyzje, tak w obszarze militarnym, jak i cywilnym. Stanowią specyficzną część teorii gier, której celem jest optymalizacja decyzji podejmowanych w sytuacjach konfliktowych, gdzie każdy gracz dąży do osiągnięcia jak największych własnych korzyści, wiedząc, że cele przeciwników mogą być inne od jego celów, a wzajemne działania mają znaczący wpływ na wszystkich uczestników gry. W grach decyzyjnych istotną rolę odgrywa myślenie strategiczne rozumiane z jednej strony jako proces, którego celem jest podejmowanie optymalnych strategicznych decyzji, z drugiej – jako narzędzie służące rozwiązywaniu problemów strategicznych, uwzględniając badanie wszystkich możliwych opcji oraz wybór celów i wykorzystanie zasobów. Niezbędne informacje, zgromadzone z wykorzystaniem dostępnych technik analizy i syntezy, pozwalają na podejmowanie optymalnych decyzji i realizację sformułowanych na wstępie celów, zaś ćwiczenia prowadzone w ramach gier decyzyjnych umożliwiają wprowadzanie innowacji i projektowanie przyszłości. Bezpieczeństwo narodowe i międzynarodowe wykracza bowiem poza aspekty czysto militarne, obejmując także czynniki polityczne, ekonomiczne i społeczne, które powinny być uwzględniane w szeroko rozumianych grach decyzyjnych. Stanowią one bardzo istotny element w procesie szkolenia kadr zarówno sił zbrojnych, jak i większości organizacji, stwarzając możliwość wykształcania i doskonalenia umiejętności koniecznych w podejmowaniu decyzji niezbędnych w procesach kierowania, zarządzania, rządzenia i dowodzenia, przy dużej efektywności i niskich kosztach. Służą nie tylko celom symulacyjno-analitycznym, ale także edukacyjnym, gdzie błędy popełniane przez graczy dostarczają wiedzy, która powinna być wykorzystywana w realnych działaniach. Decyzje strategiczne pozwalają planować przyszłość, choć otwartą kwestią pozostają ich odległe skutki w dynamicznie rozwijającej się i zagrażającej bezpieczeństwu sytuacji międzynarodowej. Powinny zatem, z wystarczającym wyprzedzeniem, przewidywać ewentualne zagrożenia i wyzwania, w czym doniosłą rolę odgrywają gry decyzyjne. Decision-making games as tools for supporting strategic thinking and security eISSN 2657-862X